STRONA G紟NA

NAPISZ DO AUTOR紟 CO MYLISZ O STRONIE !  PYTANIA ?  SUGESTIE...

SΜWNICZEK - PODSTAWOWE POJ犴IA ZWI刊ANE Z BRONI NUKLEARN
( Uwaga: - wi瘯szo poj耩 zosta豉 przedstawiona w bardzo uproszczony spos鏏, ponadto znajduj si one ju na stronach tej witryny. Tutaj je wy章cznie uporz鉅kowano tak by s逝篡造 mniej zorientowanym osobom. Oznaczenie: Wi璚ej... - kieruje na stron gdzie dane zagadnienie jest szerzej omawiane).


BEKERELE - to jednostka pomiaru aktywnoci substancji promieniotw鏎czej. Bekerele ( Bq ) zast雷i造 jednostk kiur ( Ci ). Zale積o miedzy tymi jednostkami jest nast瘼uj鉍a : 1 Ci = 3,7 1018 Bq = 37 GBq ( gigabekereli ).

CHMURA RADIOAKTYWNA - nie posiada wygl鉅u zwyk貫j chmury, jest niewidoczna go造m okiem, mo積a wykry j za pomoc specjalistycznej aparatury. Chmur radioaktywn nazywamy r騜nego typu izotopy promieniotw鏎cze przemieszczane przez wiatr na znaczne odleg這ci. Wielko py逝 obecnego w chmurze mo瞠 mie r騜ne wymiary, ci篹szy opada bli瞠j miejsca zdarzenia (wybuchu) a l瞠jszy przemieszczony mo瞠 by na odleg這 tysi璚y kilometr闚. Wi璚ej...

CHOROBA POPROMIENNA - choroba wywo豉na nadmiern dawk promieniowania wch這ni皻 przez organizm ludzki. Wyr騜nia si kilka jej typ闚 - zazwyczaj trzy ( od lekkiego do bardzo ci篹kiego ). Objawy prawie zawsze s takie same, r騜ni si tylko nasileniem : b鏊 g這wy, wymioty, biegunka, zmiany w sk豉dzie krwi, zanikaj鉍a odporno organizmu powoduj鉍a, 瞠 najdrobniejsze infekcje przynosz mier. Ta nast瘼uje w zale積oci od przyj皻ej dawki promieniowania - im jest wi瘯sza tym cz這wiek umiera szybciej. Mo積a przyj寞, 瞠 naj豉godniejsz posta przyjmuje choroba popromienna po otrzymaniu przez cz這wieka oko這 100 rem闚 ( 100 Rad闚, lub 1 Greya, 1 Siwerta ) promieniowania. 100 % zagon闚 nast瘼uje po przyj璚iu dawek rz璠u 500 - 1000 rem闚 ( i wi璚ej ). Uwaga : uproszczono opis choroby popromiennej i bardzo uog鏊niono podane tutaj wielkoci dawek, r闚noczenie podano je w kilku miernikach, kt鏎e mo積a spotka w literaturze ( remy, rady, greje, siwerty ).

DAWKI PROMIENIOWANIA - wyr騜nia si ich kilka rodzaj闚, kt鏎ych nie b璠ziemy dok豉dnie omawia. Najprociej mo積a je okreli jako ilo promieniowania, kt鏎e przyjmuje organizm ludzki w pewnej jednostce czasu. Im dawka ta jest przyj皻a szybciej tym bardziej uszkadza organizm i wywo逝je chorob popromienn. D逝gotrwa貫 przyjmowanie niewielkich dawek nie spowoduje takiej choroby. Liczb poch這ni皻ego promieniowania przez organizm wyra瘸 si w remach ( rem - rentgen equivalent man - biologiczny r闚nowa積ik rentgena ) lub zgodnie z obowi頊uj鉍ymi dzi jednostkami Siwertami ( Sv ). Zale積o miedzy nimi jest nast瘼uj鉍a : 1 Sv = 100 rem. Mo積a przyj寞, 瞠 progiem miertelnym s wielkoci 400 - 1000 rem ( 4 -10 Sv ). Dawka o tej wysokoci wywo豉 mier u 70 - 100 % poszkodowanych.

HIGHLY ENRICHED URANIUM (HEU) - czyli wysoko wzbogacony uran, zobacz IZOTOP

IZOTOP - odmiana jakiego pierwiastka, kt鏎ego atomy zawieraj t sam liczb proton闚, lecz r騜ne liczby neutron闚. Mog mie charakter trwa造 lub promieniotw鏎czy. Najczciej ka盥y pierwiastek jest mieszanin okrelonych izotop闚. W uranie naturalnym ( czyli takim jaki wyst瘼uje w naturze ) wyst瘼uj 3 izotopy : U - 235 w iloci 0,720 %; U - 234 w iloci 0,005 % i U - 238 w iloci 99,275 %. W prostym 豉dunku j鉅rowym znajduje zastosowanie wy章cznie izotop U - 235. St鉅 te uran naturalny zawieraj鉍y w 99 procentach izotop U - 238 musi podlega procesowi tzw. wzbogacania - czyli zwi瘯szania zawartoci po蕨danego izotopu U - 235 a zmniejszaniu zawartoci U - 238. Jest to zabieg bardzo skomplikowany i drogi, poniewa izotopy okrelonego pierwiastka posiadaj identyczne w豉ciwoci chemiczne. Nie da si ich rozdzieli w spos鏏 chemiczny. Pozostaj wi璚 metody fizyczne wykorzystuj鉍e r騜nice natury fizycznej mi璠zy izotopami np. ich ci篹ar. Przyk豉dem takiej metody mo瞠 by:
separacja za pomoc wir闚ek, kt鏎a jest jedn z wielu metod mo磧iwych do zastosowania. W chwili obecnej jedna z trzech metod stosowanych na skal przemys這w. M闚i鉍 w najwi瘯szym uproszczeniu polega ona na umieszczeniu zwi頊ku uranu naturalnego ( ponad 99 % U - 238 ) w postaci gazowej w bardzo szybko wiruj鉍ym wok馧 w豉snej osi pojemniku. Si豉 odrodkowa powoduje, 瞠 ci篹sze cz零tki gromadz si przy cianach zewn皻rznych zbiornika, a l瞠jsze cz零tki - po蕨dany U - 235 - koncentruj si w rodku zbiornika. Nast瘼nie uran w formie gazowej przepompowany zostaje do kolejnej wir闚ki, po przejciu przez kilkaset - kilka tysi璚y wir闚ek osi鉚a wzbogacenie umo磧iwiaj鉍e zastosowanie w produkcji 豉dunku j鉅rowego. Innym przyk豉dem metody wzbogacania mo瞠 by dyfuzja gazowa - spos鏏 rozdzielania izotopu lekkiego (U - 235) ladowo wyst瘼uj鉍ego w uranie od izotopu ci篹szego (U - 238). Proces d. g. polega na przepuszczaniu uranu (w postaci gazowej - szeciofluorek uranu UF 6) przez szereg specjalnych przegr鏚. Cz零teczki 235 UF 6, jako l瞠jsze 豉twiej przechodz przez poszczeg鏊ne przegrody. Za ka盥 przegrod znajduje si ju gaz z wi瘯sz zawartoci U - 235. Im wi璚ej zastosowanych przegr鏚 tym produkt jest bardziej wzbogacony. Czysty izotop U - 235 otrzymuje si po przejciu gazu przez 5 tysi璚y przegr鏚. Wzbogacony uran powszechnie nazywany jest angielskim terminem HEU od highly enriched uranium - HEU, czyli wysoko wzbogacony uran.

IZOTOPY PROMIENIOTW紑CZE - izotopy kt鏎e emituj promieniowanie i ulegaj po這wicznemu rozpadowi. Por闚naj te ni瞠j po這wiczny rozpad.

MASA KRYTYCZNA - minimalna ilo materia逝 rozszczepialnego jaka potrzebna jest do rozwini璚ia si reakcji rozszczepiania. Masa ta uzale積iona jest od : rodzaju materia逝 rozszczepialnego ( pluton jest bardziej wydajny ), kszta速u ( kula jest optymalna ) i systemu 章czenia materia逝 rozszczepialnego w mas krytyczn ( najlepsza jest implozja - opisana w tekcie ). Wi璚ej...

MATERIAΧ ROZSZCZEPIALNE - materia造 z kt鏎ych mo積a wykona 豉dunek j鉅rowy. Najczciej s逝蕨 do tego: uran - 235 i pluton - 239. Wi璚ej...

PLUTON REAKTOROWY - pod tym terminem kryje si substancja w sk豉dzie, kt鏎ej znajduje si kilka izotop闚 plutonu. Po wyj璚iu z reaktora wypalone paliwo j鉅rowe zawiera r騜ne izotopy plutonu oraz izotopy innych pierwiastk闚. Pluton reaktorowy mo瞠 pos逝篡 do przygotowania 豉dunku rozszczepialnego, ale jego zastosowanie jest w tym celu bardzo trudne. Wi璚ej...

POΜWICZNY ROZPAD - ( T 1/2 ) - to czas po up造wie, kt鏎ego po這wa j鉅er danego pierwiastka ulega rozpadowi. ζtwo mo積a to wyobrazi sobie na przyk豉dzie promieniotw鏎czego kobaltu - 60 ( CO 60 ), kt鏎ego okres p馧rozpadu wynosi oko這 5 lat. Przyjmuj鉍, 瞠 na pocz靖ku mamy 1 kilogram tej substancji, to za pi耩 lat pozostanie nam ju 0,5 kg, za 10 lat 0,25 kg, a za 15 lat 0,125 kg. Po pewnym czasie na skutek rozpadu promieniotw鏎czego kobalt - 60 przestanie istnie.

PRODUKTY ROZSZCZEPIANIA - w czasie trwania reakcji rozszczepiania j鉅ra materia逝 rozszczepialnego p瘯aj pod wp造wem neutron闚 na zazwyczaj dwie czci, kt鏎e s j鉅rami innych pierwiastk闚. W wyniku ich przemian promieniotw鏎czych powstaj kolejne pierwiastki chemiczne a dok豉dniej m闚i鉍 ich promieniotw鏎cze (czyli nietrwa貫) izotopy. Tak wi璚 produktem reakcji rozszczepiania b璠zie kilkaset ( podaje si 200 - 300 ) nowoutworzonych izotop闚 r騜nych pierwiastk闚.

PROLIFERACJA BRONI J主ROWEJ - rozprzestrzenianie broni j鉅rowej. Wi璚ej...

REAKTOR TYPU RBMK - ( skr鏒 z j瞛. rosyjskiego : Reaktor Bolszoj Moszcznosti Kanalnyj ). Jest to reaktor kana這wy du瞠j mocy, ch這dzony wrz鉍 wod z moderatorem grafitowym. Tego typu reaktory stanowi造 pocz靖kowo podstaw radzieckiej energetyki j鉅rowej, nast瘼nie rozpocz皻o proces zast瘼owania ich innymi konstrukcjami. Reaktory RBMK - 1000 ( o mocy 1000 MW ) pracowa造 i pracuj do dzi w elektrowniach : Kurskiej, Czarnobylskiej, Smole雟kiej, Leningradzkiej. Wi璚ej...

RENTGENY - s jednostk pomiaru dawki ekspozycyjnej. W tym miejscu nie b璠ziemy przybli瘸 do skomplikowanego podzia逝 r騜nych typ闚 dawek i ich znaczenia. Dzi ju odchodzi si od tego poj璚ia, a tak瞠 od samych jednostek jakimi s rentgeny. By jednak wyobrazi sobie jakie by這 znaczenie wielkoci dawek podawanych na mapie dla organizmu mo積a przyj寞, 瞠 choroba popromienna zaczyna si od oko這 100 rentgen闚. Przy czym nale篡 doda, 瞠 wch這ni皻e musz zosta natychmiast. Cz這wiek mo瞠 przyj寞 wi瘯sz dawk w ci鉚u d逝窺zego czasu bez wyst雷ienia objaw闚 choroby popromiennej. Dodatkowo dawka ekspozycyjna zmniejsza si z czasem.

ROZSZCZEPIENIE - reakcja rozszczepienia polega na p瘯aniu (rozszczepianiu si) j鉅er ci篹kich pierwiastk闚 na zazwyczaj dwa nier闚ne fragmenty pod wp造wem neutron闚. Fragmenty te s j鉅rami nowo powsta造ch pierwiastk闚. W trakcie reakcji rozszczepiania wydzielaj si olbrzymie iloci energii i neutrony, kt鏎e rozszczepiaj kolejne j鉅ra materia逝 rozszczepialnego.

R紟NOWA烤IK DAWKI zobacz: SIWERT

SARIN - bojowy rodek truj鉍y, bezbarwna ciecz pozbawiona zapachu w formie bojowej u篡wana jako gaz. Dzia豉 bardzo szybko na organizmy 篡we, poprzez drogi oddechowe i sk鏎. Wi璚ej...

SIWERT (Sv) - jest miar r闚nowa積ika dawki poch豉nianej przez organizm. Zast雷i on dawn jednostk nazywan Rem (100 rem = 1 Sv) R闚nowa積ik dawki - jest to dawka poch這ni皻a w danej tkance lub narz鉅zie z uwzgl璠nieniem biologicznych skutk闚 wywo造wanych przez r騜nego rodzaju promieniowania jonizuj鉍e.
Statystyczny Polak ze r鏚e naturalnych otrzymuje rocznie 2,8 mSv.

URAN zobacz: IZOTOP

WZBOGACANIE URANU zobacz: IZOTOP

Powr鏒 na stron g堯wn witryny.